Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

Een tabaksverslaafde is ziek en dat vereist een passende behandeling

Roken is meer dan een ongezonde gewoonte, het is een verslavingsziekte. Vanuit die gedachte opent Wilhelmina Ziekenhuis Assen als eerste een polikliniek verslavingsgeneeskunde voor longpatiënten die roken.

Hennie Mulder (68) heeft het altijd benauwd. Ze rookt al vijftig jaar en probeerde allerlei middelen om te stoppen, van medicatie tot hypnose en nicotinepleisters. Niets hielp. En sinds haar zus een aantal jaar geleden overleed, lukt stoppen al helemaal niet meer. Inmiddels heeft Mulder al tien jaar de longziekte COPD, zoals bijna iedereen in haar familie. Ze weet het ­aantal sigaretten per dag inmiddels te beperken tot vijftien.

De kansen én bedreigingen van de smartphone-obsessie
Haar laatste hoop heeft ze gevestigd op het intensieve behandeltraject, waaraan ze vandaag begint. De nieuwe poli verslavingsgeneeskunde van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA) is in het leven geroepen voor de zwaarste gevallen: een kleine groep patiënten met longklachten en zo’n hardnekkige rookver­slaving dat het bestaande aanbod van cursussen en begeleidings­trajecten niet helpt.

De inzet is een intensieve leefstijlverandering, vertelt verslavingsarts Robert van de Graaf van Verslavingszorg Noord Nederland. Al een paar jaar legt hij zich toe op de behandeling van verslavingen middels leefstijlverandering. ­Samen met longarts Marc Mertens van het WZA geeft hij leiding aan de nieuwe polikliniek. En dat is spannend, zegt hij.

Een team van deskundigen bemoeit zich met iedere patiënt
Bij iedere patiënt die binnenkomt, wordt een team van deskundigen ­betrokken. Behalve een verslavings- en longarts zijn dat een maatschappelijk werker of coach, een fysio­therapeut, een huisarts en een ­diëtist. Samen onderzoeken ze wat de patiënt nodig heeft om te stoppen met roken.

Waarom is er een diëtist bij betrokken, terwijl het over roken gaat? Bij de groep rokers met een zware verslaving spelen vaak ook andere gezondheidsproblemen, zoals een ongezond eetpatroon, problematisch alcoholgebruik of psychische klachten. Die gedragspatronen houden elkaar in stand, vertelt Van de Graaf. Voor een roker die ook veel drinkt of die een bepaalde combinatie van medicijnen gebruikt, blijkt stoppen lastiger. Daarom moet de levensstijl in kaart worden gebracht.

Dat kan volgens Van de Graaf alleen als de verslavingszorg volledig ‘ontzuild’ wordt en artsen en deskundigen op verschillende gebieden intensief samenwerken. Het huidige aanbod van afkickpoli’s en begeleidingstrajecten richt zich volgens hem te eenzijdig op het stoppen met roken. Hetzelfde geldt voor de aanpak van overgewicht.

“Verslaving is een veelkoppig, complex monster”, zegt hij. “Als je een kop afhakt, groeit er ergens anders eentje bij. We moeten tegelijkertijd met een medische, psycho­logische en sociologische bril naar rookverslaving kijken. Een verslavingszieke heeft er niets aan als hij stopt met roken en vervolgens twintig kilo aankomt, omdat hij een eetverslaving ontwikkelt of problemen krijgt in zijn relatie. En daarvoor dan weer bij een ander loket moet aankloppen.”

Van de zware rokers heeft 30 procent ook een alcoholprobleem
Uit cijfers van het Trimbos-instituut blijkt dat een vijfde van de volwassen bevolking in Nederland rookt. Dat percentage loopt elk jaar iets ­terug, maar de laatste jaren vlakt die daling wel af. Wie twintig sigaretten of meer per dag rookt, geldt als zware roker. Van deze groep heeft 30 procent ook een alcoholprobleem en 90 procent van dezer mensen rookt een jaar na een poging om te stoppen weer.

Mulder hoopt dat het haar nu eindelijk lukt om de sigaretten te laten liggen. “Ik weet dat ik een ernstige verslaving heb. En tegenwoordig geneer ik me om een sigaret op te steken, mensen vinden je snel asociaal. ‘Hennie, kom op, rook je nou nog steeds?’ Nou, als ik het kon, had ik mijn sigaretten allang weggegooid.”

Roken werd lang niet als een verslavingsziekte gezien, maar als een ongezonde gewoonte. Dat verandert nu, ziet Van de Graaf: “We beschouwen tabaksverslaving steeds meer als een serieuze verslavingsziekte, waarvoor een passende behandeling nodig is. En als je rookt, belast je anderen onbewust door het meeroken. Daar ligt nu meer maatschappelijke nadruk op, waardoor verslaafden ook willen veranderen en steeds ­vaker hulp zoeken.”

Dat er nog een wereld te winnen valt, blijkt volgens Van de Graaf ook nog eens uit de houding van de grote zorgverzekeraars. Die vergoeden de behandelingen voor alcohol- en drugsverslaving wel, maar die voor tabaksverslaving niet. Daarom dragen Verslavingszorg Noord Nederland en het Assense ziekenhuis nu zelf de kosten van de nieuwe verslavingspoli.

Er zijn al wel gesprekken gaande met verzekeraars en de gemeente, zegt Van de Graaf, maar hij zou graag zien dat het sneller ging. “Er sterven elke tien jaar 200.000 mensen aan de gevolgen van roken. Een deel daarvan is onnodig.”

 

Bron: Trouw / 9 januari 2020

Blijf op de hoogte van onze nascholingen. Meld u aan voor de nieuwsbrief.

COMPLIMENTEN & KLACHTEN

DC VerzuimDiagnostiek wil graag al uw vragen beantwoorden. Lees hier aan wie u uw vragen, complimenten en klachten over ons centrum kunt richten.

Lees verder